رانندگی در روزهای بارانی همیشه چالشبرانگیز است، اما یکی از خطرناکترین موقعیتهایی که ممکن است رانندگان تجربه کنند، هیدروپلنینگ یا همان سر خوردن خودرو روی آب است. در این حالت، تایرها تماس خود را با سطح جاده از دست میدهند و کنترل خودرو برای چند ثانیه کاملاً از بین میرود. این چند ثانیه میتواند به تصادفی بزرگ منجر شود، مگر اینکه بدانید چگونه رفتار کنید. در این مقاله با راهنمای رانندگی هنگام پدیده هیدروپلنینگ، روشهای پیشگیری از آن و راهکارهای مقابله با این شرایط آشنا میشوید.
تا انتهای این مطلب با اکستریم مگ همراه باشید.
هیدروپلنینگ چیست و چرا خطرناک است؟
هیدروپلنینگ (Aquaplaning) زمانی اتفاق میافتد که یک لایه نازک آب بین لاستیک خودرو و سطح جاده قرار بگیرد. در این حالت تایرها توانایی پراکندن آب را از دست میدهند و خودرو روی آب سر میخورد.
این پدیده معمولاً در شرایط زیر اتفاق میافتد:
-
بارندگی شدید یا جادههای دارای آبگرفتگی
-
رانندگی با سرعت بالا
-
لاستیکهای صاف یا کمباد
-
جادههای صاف با زهکشی ضعیف
احساس سبکی فرمان، افزایش ناگهانی دور موتور یا حرکت خودرو بدون پاسخ به فرمان از مهمترین علائم هشدار هیدروپلنینگ هستند.

پیشگیری از هیدروپلنینگ قبل از حرکت
بهترین راهنمای رانندگی هنگام پدیده هیدروپلنینگ از قبل از روشن کردن خودرو آغاز میشود. نگهداری اصولی خودرو و تایرها نقش کلیدی در پیشگیری از این پدیده دارد.
🔧 چک کردن فشار باد تایر
-
فشار باد مناسب تایر باعث میشود لاستیکها سطح تماس بهینهای با جاده داشته باشند.
-
تایرهای کمباد یا بیش از حد بادشده خطر هیدروپلنینگ را افزایش میدهند.
-
فشار باد تایر را حداقل ماهی یک بار و قبل از سفرهای طولانی بررسی کنید.
🔧 بررسی آج تایر
-
آج لاستیکها برای هدایت آب طراحی شدهاند. هرچه عمق آج کمتر باشد، احتمال سر خوردن خودرو روی آب بیشتر است.
-
حداقل عمق آج لاستیک باید ۳ میلیمتر باشد.
-
اگر در مناطق بارانی رانندگی میکنید، از لاستیکهای مخصوص باران با طراحی V شکل استفاده کنید.

نکات رانندگی ایمن در جادههای خیس
برای جلوگیری از هیدروپلنینگ، علاوه بر آمادهسازی خودرو، سبک رانندگی شما نیز اهمیت زیادی دارد.
کاهش سرعت
-
سرعت بالا عامل اصلی هیدروپلنینگ است.
-
هنگام بارندگی سرعت خود را حداقل ۱۰ تا ۱۵ کیلومتر کمتر از حد مجاز نگه دارید.
اجتناب از کروز کنترل
-
هرگز در جادههای مرطوب از کروز کنترل استفاده نکنید.
-
در شرایط لغزندگی، کنترل دستی خودرو ایمنتر است.
انتخاب مسیر مناسب
-
از حاشیههای جاده که معمولاً آب جمع میشود دوری کنید.
-
در صورت امکان از رد چرخ خودروهای جلویی حرکت کنید، زیرا آنها بخشی از آب را کنار زدهاند.
بیشتر بخوانید: سیستم راهنمای تعویض دنده یا GSI چیست؟
راهنمای رانندگی هنگام پدیده هیدروپلنینگ: واکنش درست هنگام سر خوردن
حتی با رعایت همه نکات، احتمال وقوع هیدروپلنینگ صفر نیست. اگر در چنین شرایطی قرار گرفتید:
-
آرامش خود را حفظ کنید.
-
ترمز ناگهانی یا حرکات سریع فرمان باعث وخیمتر شدن شرایط میشود.
-
-
پای خود را از روی پدال گاز بردارید.
-
اجازه دهید خودرو به آرامی سرعتش را کاهش دهد.
-
-
به آرامی فرمان را هدایت کنید.
-
اگر خودرو شروع به لغزش کرده، فرمان را به سمتی که میخواهید حرکت کنید بچرخانید.
-
-
از خاموش کردن کروز کنترل مطمئن شوید.
-
در صورت روشن بودن، با دکمه لغو (Cancel) آن را خاموش کنید.
-
-
پس از بازیابی کنترل، ترمز بگیرید.
-
پس از بازگشت چسبندگی لاستیکها، بهآرامی سرعت خود را کم کنید.
-

عادات رانندگی دفاعی در روزهای بارانی
-
فاصله طولی را افزایش دهید: حداقل ۵ تا ۸ ثانیه از خودرو جلویی فاصله بگیرید.
-
زودتر ترمز کنید تا خودرو فرصت بیشتری برای توقف داشته باشد.
-
چراغهای جلو را روشن کنید تا دید بهتری داشته باشید.
-
همیشه هوشیار باشید؛ هیدروپلنینگ حتی در بارشهای ملایم هم ممکن است رخ دهد.
علتهای رایج هیدروپلنینگ
| علت | توضیحات |
|---|---|
| لاستیکهای صاف | آج کمعمق نمیتواند آب را بهخوبی هدایت کند. |
| سرعت بالا | هرچه سرعت بیشتر باشد، احتمال سر خوردن بیشتر است. |
| جادههای صاف | نبود زهکشی مناسب، آب را روی جاده نگه میدارد. |
| بارندگی شدید | افزایش حجم آب روی سطح جاده تماس لاستیک با جاده را کاهش میدهد. |
ابزارهای ایمنی برای کاهش خطر هیدروپلنینگ
-
لاستیکهای ضد هیدروپلنینگ با طراحی خاص
-
سیستم ترمز ABS برای جلوگیری از قفل شدن چرخها
-
کنترل کشش (TCS) برای کمک به حفظ پایداری خودرو
-
تعمیر دورهای سیستم تعلیق و فرمان
جمعبندی: رانندگی هوشمندانه در شرایط لغزنده
رانندگی در باران به مهارت و هوشیاری بیشتری نیاز دارد. رعایت نکات سادهای مانند بررسی فشار و آج لاستیک، کاهش سرعت و اجتناب از حرکات ناگهانی میتواند جان شما و سرنشینان را نجات دهد. راهنمای رانندگی هنگام پدیده هیدروپلنینگ نهتنها به شما در کنترل شرایط خطرناک کمک میکند، بلکه باعث میشود رانندگی در روزهای بارانی تجربهای ایمنتر باشد.
با رعایت این نکات، حتی اگر در شرایطی قرار گرفتید که خودرو روی آب سر خورد، میتوانید با اعتمادبهنفس و آرامش کنترل آن را به دست بگیرید.


