گیربکس هم مثل هر قطعه دیگری در خودرو عمری دارد، اما میتوانید با رعایت یک سری نکات از آن در مدت طولانیتری استفاده کنید. یکی از راهها برای افزایش عمر مفید گیربکس دستی این است که رفتار آرامی با آن داشته باشید و از تعویض دنده ناگهانی در حالت معکوس یا توقف کامل بپرهیزید. نکتهای ویژه برای افزایش عمر گیربکس اتوماتیک هم این است که باری بیشتر از حد مجاز با خودرو حمل نکنید. و جدیترین راهحل برای سلامت هر دو نوع گیربکس تا درازمدت، این است که فیلتر و روغن را به موقع عوض کنید.
در ادامه مطلب دقیقتر بررسی میکنیم که چه روشهایی برای افزایش عمر گیربکس خودرو در هر دو نوع اتوماتیک و دستی وجود دارد.
همراه اکستریم مگ باشید
عمر گیربکس خودرو چقدر است؟
بهطور معمول و میانگین عمر جعبهدنده بین 150 تا 300 هزار کیلومتر است. اما این میزان به عوامل مختلفی وابسته است و حتی امکان دارد که عمر گیربکس کمتر هم شود. گیربکس بیکیفیت و نامناسب برای خودرو قطعا تا مدت طولانی دوام نمیآورد. اما درصورتیکه گیربکس باکیفیت و قوی باشد و راننده بهدرستی رانندگی نکند، طبیعی است که باز هم گیربکس بعد از مدت کوتاهی به تعمیر یا تعویض احتیاج پیدا کند.
بنابراین در بحث عمر گیربکس، آن هم از هر دو نوع اتوماتیک یا دستی، در وهله اول این وظیفه کمپانی خودروسازی است که یک محصول باکیفیت و استاندارد را برگزیند. سپس نوبت راننده است که با رعایت اصول و قواعد رانندگی به افزایش عمر گیربکس خودرو کمک کند. درنهایت اگر جعبهدنده به مرحله تعمیر رسید، یک مکانیک کاربلد باید این مسئولیت را برعهده بگیرد. و اگر نیاز به تعویض داشت، باید محصولی باکیفیت ترجیحا زیر نظر خود کمپانی جایگزین شود.
در ادامه مطلب از همان قواعد و اصول رانندگی صحبت میکنیم که بر عمر گیربکس تاثیری مثبت دارند.
راهکارهایی برای افزایش عمر گیربکس خودرو
نکاتی که برای حفظ سلامت گیربکس در هر دو نوع دستی و اتوماتیک مفید هستند:
- در هوای سرد و یا بعد از اینکه خودرو تا مدتی طولانی خاموش بوده، اجازه دهید که خودش را گرم کند. یعنی بعد از روشن کردن ماشین چند دقیقه صبر کنید که موتور و گیربکس گرم شوند تا آسیبی به قطعات نرسد.
- بهطور دورهای گیربکس را سرویس کنید که از ایرادات احتمالی و مخرب باخبر شوید. زمان سرویس گیربکس اتوماتیکبین 30 تا 100 هزار کیلومتر، و زمان سرویس گیربکس دستی بین 40 تا 60 هزار کیلومتر است. سرویس های دوره ای گیربکس اتوماتیک گرچه فاصله زمانی بیشتری نسبت به گیربکس دستی دارند، اما به همان میزان ضروری هستند.
- زمان سرویس روغن گیربکس را نیز جدی بگیرید. در این باره باید به دفترچه راهنمای خودرو مراجعه و حتما در زمان مقرر برای تعویض روغن اقدام کنید.
- برای افزایش عمر گیربکس خودرو، تعویض فیلتر آن نیز مهم است. قبل از اینکه فیلتر رنگ غیر طبیعی بگیرد یا سروصدای اضافی از ماشین بشنوید، زمان تعویض فیلتر گیربکس را نیز ار دفترچه راهنمای خودروی خودتان پیدا کنید.
نگهداری از گیربکس اتوماتیک برای افزایش عمرش
استفاده صحیح از گیربکس اتوماتیک حرف اول را میزند. چون این گیربکس مثل گیربکس دستی نیست و نباید عادتهای دنده دستی را بر دنده اتومات پیاده کنید. مثلا:
- در حین حرکت به هیچ وجه حالت دنده را تغییر ندهید. فقط در صورتی میتوانید دنده را مثلا از N به R ببرید که کاملا توقف کردهاید یا پایتان کامل بر روی ترمز است.
- اگر ترافیک بیشتر از 10 دقیقه طول میکشد، گیربکس را به حالت دستی تغییر دهید و به دنده یک ببرید که به گیربکس فشار وارد نشود و کنترل آن در دست خودتان باشد.
- دائما دنده را بلافاصله بعد از توقف در حالت P نگذارید، مگر اینکه واقعا نیاز باشد. خصوصا در حین توقف پشت چراغ قرمز نیازی به این کار نیست.
- برای اینکه حین پارک وزن خودرو بهجای جعبهدنده روی چرخها بیفتد، بعد از ترمز دنده را به حالت N ببرید. ترمز دستی را بکشید و پایتان را از روی پدال ترمز بردارید. بعد از این کار دنده را بر روی حالت P قرار بدهید.
افزایش عمر جعبهدنده دستی
جعبهدنده نوستالژی و دستی هم برای استفاده و طول عمرش نکات منحصربهفرد خودش را دارد. معمولا رانندههای باتجربه از این نکات آگاه هستند:
- لازم نیست دائما دستتان را بر روی ماهک دنده (همان اهرم تعویض دنده) بگذارید. دستتان را فقط زمانی که لازم است به آن سمت ببرید.
- حین تعویض دنده با ماهک آرام برخورد کنید؛ چون اگر گیربکس سالم باشد اصلا نیازی به فشار و زور بازو نیست.
- برای افزایش عمر گیربکس خودرو از نوع دستی، الزاما باید دنده را با دور موتور تنظیم کنید. اگر به بهانه تنبلی دنده را با دور موتور تنظیم نمیکنید، منتظر خرابی گیربکس و هزینههای آن باشید.
- فقط وقتی که لازم است دنده معکوس دهید؛ مثلا وقتی به سرازیری میروید یا به برآمدگی نزدیک میشوید. در غیر این صورت واقعا نیازی به دنده معکوس و فشار اضافی بر روی گیربکس نیست.
- وقتی توقف میکنید، مثلا پشت چراغ قرمز، خیلی راحت دنده را خلاص کنید و پایتان را از روی کلاچ بردارید. فشار دادن پا بر روی کلاچ برای چند لحظه متوالی به گیربکس دستی فشار زیادی وارد میکند.
