مردم خاورمیانه با کلمه “تحریم” بیشتر از هر پدیده سیاسی دیگری آشنا هستند. این پدیده علاوهبر تاثیراتی که بر جزئیات ریزودرشت زندگی یک ملت میگذارد، در مقیاس بزرگتر آن کشور را دستخوش تحولاتی منفی در زیرساختها نیز خواهد کرد. یکی از حواشی مرتبط با پدیده تحریم که البته مهمترین آنها محسوب میشود، روی کار آمدن دوباره ترامپ بهعنوان رئیس جمهور آمریکاست. گرچه سیاست دولت امریکا این است که کشوری مثل ایران را تحت فشار بگذارد، احتمالا ریاست جمهوری ترامپ براساس رفتارهای قبلیاش فشار بیشتری را ایجاد کند.
تحریم و فشار قطعا بر بازاری شکننده و حساس اما پرطرفدار مثل خودرو بیتاثیر نیست. وقتی ایران از طرف شرکتهای اروپایی و امریکایی تحریم شود، واردات خودرو قطعا بسیار سخت میشود. چه از طرف غرب، و چه از طرف کشورهای نزدیک (مثل چین) که تاثیرات تحریم آنها را نیز فرا میگیرد و صادراتشان را با موانع بلندی مواجه میکند.
البته تحریمهایی که به هر دلیلی از داخل ایران بر واردات ماشین اعمال میشوند نیز سهم زیادی در تخریب این بازار دارند. در ادامه مطلب سعی داریم که تحلیل کنیم تحریم های داخلی خودرو تا چه حد بازارش را با عواقب منفی مواجه میکنند و ترامپ چه نقشی در این بازار آسیبدیده دارد.
همراه اکستریم مگ باشید
تاثیر تحریم های داخلی خودرو بر این بازار
اگر یادتان باشد سالهاست که بسیاری از خودروهای مطرح و جدید در جهان، آنهایی که تولید کشورهای اروپایی و امریکا هستند، در ایران دیده نشدهاند. چراکه دولت به دلایل مختلفی جلوی واردات این نوع خودروها را گرفت و البته شاید بتوان مزیتی در این بخش از تحریمات داخلی پیدا کرد. مثلا اراده شرکتهای ایرانی برای طراحی و تولید خودرو با حداقل کمک و حمایت دیگران، و حتی همبستگی بیشتر با کشوری مثل چین که با سرعت زیادی در حال سلب قدرت جهان است و تهدیدی برای غرب محسوب میشود.
بااینحال این تحریمهای داخلی ضربه محکمی به بدنه ضعیف و لرزان بازار خودروی ایران زدند. با گسترش تکلونوژی و فراگیر شدن زندگی مدرن مثل یک اپیدمی غیر قابل اجتناب، بسیاری از ایرانیان به خرید خودروی شخصی روی آوردند. حتی یک پراید مدل 88، یا یک پژو 405 مدل 80، اما بههرحال، مردم به ماشین نیاز دارند.
نتیجه این نیاز در کنار نوپا بودن صنعت خودروسازی ایران، باعث شد مشکلات زیادی بهطور سلسلهوار دنبال یکدیگر راه بیفتند. مثل افزایش غیر قابل باور یک خودروی معمولی ساخت ایران (که طبق شایعات و اغراق برخی افراد با قیمت لامبورگینی در اروپا برابری دارد). جدای از آن بیکیفیت بودن خودروها نیز باعث میشد که هزینههای زیادی صرف درمان مجروحان و جبران خسارات متعدد شود.
بههرحال بازار خودروی ایران سالهای زیادی است که مثل بسیاری از کشورهای جهان هنوز به پایداری نرسیده است و مدام با هر تهدید و تحریمی دچار لغزش میشود. هرازگاهی اخبار جدید حامی از تجدید نظر دولت بر بازار خودرو، رعشه دیگری بر این بازار وارد میکند. دقیقا مثل خبر آزادسازی واردات خودرو با حجم موتور بیش از 2500 سی سی. پس با این اوصاف نمیتوانیم انتظار داشته باشیم که بازار خودرو واقعا یک ثبات ملموس و دلچسب با قیمتهای منصفانه برای همه مردم کشور را تجربه کند.
توافق با ترامپ بازار خودرو را آرام میکند؟
تاریخ ثابت کرده که نتیجه چشمداشت به کشورهای دیگر و امید به توافق با آنان در راستای بهتر کردن وضعیت، چندان چنگی به دل نمیزند. خصوصا برای کشوری مثل ایران که تحریمها همه ابعاد سیاسی، اجتماعی و اقتصادی آن را تحتتاثیر قرار میدهد. به همین دلیل است که نمیتوانیم بگوییم توافق با دولتی مثل امریکا برای ایران امتیاز قابل قبولی دارد. چون معمولا هیچکدام از کشورهای این منطقه از توافق با امریکا سودی که میخواستهاند را نبردهاند و برعکس بیشتر لای منگنه قرار گرفتهاند.
درنتیجه خصوصا بعد از جنگی که بین ایران و اسرائیل داشتیم، برای اکثریت ایرانیان آشکار شد که قصد و غرض کشورهای غربی از مذاکره با ایران منفعترسانی به این کشور و یا حداقل قطع تحریمهای بیرویه و ناعادلانه نیست. همین است که باعث میشود قبول کنیم اراده و اداره یک کشور لاجرم از اتکا به قدرت داخل است، نه اینکه به هر دری بزنیم تا یک نگاه از گوشه چشم با رنگ توافق پیدا کنیم.
جمعبندی
تقریبا به این نتیجه رسیدیم که بازار خودروی ایران با هر تنهای که از طرف تحریمات داخلی و رئیس جمهور امریکا میخورد، روزبهروز ضعیفتر میشود. البته این ضعف قطعا غیر قابل جبران نیست. احتمال این بالاست که با پیدا کردن یک راهحل مناسب و بهکارگیری سیاستهای درست مشکلات کمتر شوند. یعنی شکاف عمیق، طولانی و عریضی که بین قیمت خودرو در ایران و خارج از کشور است پر شود. بنابراین میتوانیم بگوییم ترامپ و تحریم های داخلی خودرو هر دویشان برای بازار خودرو در ایران ضرر دارند. اما مهم این است که کلید گریز از زیر این فشار هر چه سریعتر پیدا شود. یعنی دست برداشتن از تلاش برای مذاکرات بینتیجه و بیپایان، و نگاهی منطقیتر به علت تحریمات داخلی خودرو.
پیشنهاد ما: خوش فروش ترین خودروهای ایرانی بین ۱ تا ۲ میلیارد
