هنگامی که به فاکتورهای مهم ایمنی در خودرو فکر میکنیم، اولین موردی که به ذهنمان خطور میکند، کمربند ایمنی است. کمربند ایمنی طبق بررسیهای سازمان بهداشت جهانی میتواند خطر مرگ در تصادفات را تا ۴۵% و خطر آسیبهای جدی را تا ۵۰% کاهش دهد. در جهان امروز، مبحث ایمنی خودرو تنها یک آپشن نیست، بلکه به یک استاندارد حیاتی و الزامی مبدل گشته است. طبق دستورالعمل جدید و فوری سازمان استاندارد کشور، تمامی خودروسازان داخلی ملزم به بهرهگیری از آپشن SBR در تمامی محصولات خود هستند. این قانون جدید، خودروسازان را در یک ضربالاجل قرار میدهد. آپشن SBR در واقع همان سیستم هشدار نبستن کمربند ایمنی است که در سه نسل مختلف به کار میرود. در ادامه بیشتر آپشن SBR در خودروهای داخلی اجباری شد را موردبررسی قرار میدهیم.
تا انتها با اکستریم مگ همراه باشید
اعلام اجباری شدن آپشن SBR در خودروهای داخلی کشور
با درنظرگرفتن آمار بالای تصادفات جادهای و تلفات ناشی از آن در کشور، مسئولین و خودروسازان داخلی به سمت پذیرش استانداردهای جهانی ایمنی سوق پیدا کردهاند. در همین راستا، سازمان ملی استاندارد ایران، قانون اضافهشدن آپشن SBR را به تجهیزات اجباری خودروهای داخلی را الزامی کرد.
نصب سامانه SBR (Seat Belt Reminder) یا سیستم هشدار بستن کمربند ایمنی، تصمیمی مهم و سرنوشتساز در جهت افزایش سطح ایمنی جادههای کشور است. طبق این قانون، تمامی خودروهای سواری تا پایان شهریورماه 1404 باید SBR را بر روی محصولات خود پیاده میکردند. ایرانخودرو در همین راستا، محصولات خود را در لیست فروش جدید به این آپشن مجهز کرده است. همچنین اگر خودرویی با آپشن SBR ارائه نگردد، حکم توقف تولید و عرضه آن صادر میگردد.
بیشتر بخوانید: ارتقاء سیستم ایمنی کمربند سهنقطهای توسط ولوو
SBR چیست و چگونه کار میکند؟
سامانه SBR یک سیستم فعال ایمنی است که وظیفه آن این است که در صورت استفادهنکردن کمربند ایمنی مخصوصاً توسط راننده، هشدارهای لازم را دهد. SBR ازاینپس بهعنوان یک استاندارد اجباری در خودروهای داخلی اجرا میگردد. کمربند ایمنی در کنار سیستمهای ایمنی دیگر مانند کیسه هوا و ایربگ میتواند تلفات جانی را در حد زیادی کاهش دهد. باید گفت که در دهه 70 میلادی، استفاده از کمربند ایمنی در بسیاری از کشورها الزامی شد، اما افرادی بودند که از کمربند ایمنی استفاده نمیکردند. تقریبا در دهه 90 میلادی خودروسازان، آپشن SBR یا Seat Belt Reminder امروزی را معرفی کردند. عملکرد این سیستم بر پایه ارسال هشدارهای صوتی (بوق یا صدا) و تصویری (روشن و خاموش شدن چراغ سقفی یا علامت کمربند در کلاستر) همراه است.
نسلهای مختلف SBR
آپشن SBR بهطورکلی در سه نسل مختلف ساخته و در خودروها به کار میروند.
نسل اول
سیستم SBR در نسل اول، هیچگونه سنسوری ندارد و تنها قسمت مرتبط با آن برای آگاهسازی بخش ECU خودرو است. نسل اول SBR فقط در صورتی که راننده کمربند خود را نبندد، آلارمهای لازم را فعال میکند.
نسل دوم
قابلیت SBR در نسل دوم مجهز به سنسورهای تشخیص وزن است که در داخل صندلی شاگرد به کار میرود. اگر سنسور تشخیص دهد که فردی بر روی صندلی نشسته است؛ اما از کمربند ایمنی استفاده نکرده است، هشدارهای لازم فعال میشوند.
نسل سوم
باید گفت که این نسل با بهکارگیری سنسور تشخیص وزن بر صندلی جلو و سایر صندلیهای عقب، کار میکند. آپشن SBR نسل سوم اگر سنسورهای صندلی حضور فیزیکی فردی را تشخیص دهند، سپس سنسور قفل کمربند ایمنی، باز یا بستهبودن کمربند را تأیید میکند و در مرحله آخر کامپیوتر با بررسی این موارد در صورت نیاز، آلارمهای از پیش تعریفشده را فعال میکند.
اجزا و عملکرد فنی سامانه SBR
سیستم SBR بر پایه ترکیبی از سنسورها و یک واحد کنترل الکترونیکی (ECU) کار میکند.
- حسگر تشخیص حضور سرنشین (Seat Occupancy Sensor): این حسگرها معمولاً زیر فوم صندلیها قرار میگیرند و با تشخیص وزن اعمال شده روی صندلی، حضور یک انسان را تشخیص میدهند.
- حسگر قفل کمربند (Buckle Switch): این سنسور در قسمت قفل کمربند نصب شده است و باز یا بستهبودن قسمت قفل و سگک کمربند را بهصورت لحظهای به ECU گزارش میدهد.
- واحد کنترل مرکزی (ECU): اگر ECU به طور همزمان دو سیگنال «حضور سرنشین» و «نبسته بودن کمربند» را در هنگام حرکت یا روشنشدن خودرو، دریافت کند، آپشن SBR فعال میشود.
- هشدارهای صوتی و بصری: در این مرحله، هشدارهای صوتی، تصویری به بخش کایبن ارسال میگردد. فعالسازی سیستم با هشدار بصری (مانند روشنشدن علامت کمربند روی پشت آمپر) آغاز میشود. اگر سرنشین همچنان از بستن کمربند خودداری کند، پس از چند ثانیه هشدار صوتی (بوق ممتد یا صدای زنگ) با شدت و فرکانس مشخصی فعال میشود و تا زمان بستهشدن کمربند ادامه پیدا میکند.
سیستمهای پیشرفتهتر SBR در نسل سوم، هشدارهای خود را با افزایش سرعت یا طیشدن مسافت، تشدید میکنند تا سرنشین را مجبور به اقدام و بستن کمربند ایمنی کنند. همچنین در نسل سوم SBR، این آپشن برای تمامی صندلیهای خودرو فعال میگردد.
چالشها و پیامدهای اقتصادی
تصمیم الزام اجباری شدن SBR در خودروهای داخلی، مانند هر استاندارد جدیدی، چالشهایی را نیز به همراه دارد.
- افزایش قیمت خودرو
- مشکلات تأمین و استانداردسازی
- احتمال توقف تولید برخی مدلها
مطالعه کنید: چگونه کمربند ایمنی خودرو را تمیز کنیم؟
