رانندگی همیشه یک مسیر آرام و قابل پیشبینی نیست. گاهی فقط چند ثانیه تا یک حادثه جدی فاصله داریم؛ لحظهای که خودرو از فرمانپذیری خارج میشود، ترمزها ناگهان بیصدا یا چیزی بیهوا جلو ماشین ظاهر میشود. درست در همین لحظات است که متوقف کردن خودرو در شرایط اضطراری تبدیل به مهارتی حیاتی میشود؛ مهارتی که هر رانندهای باید پیش از آنکه مجبور شود از آن استفاده کند، آن را یاد گرفته باشد.
تا انتهای این مطلب با اکستریم مگ همراه باشید
وقتی ترمز کار نمیکند
لحظهای را تصور کنید که با سرعت در حال حرکت هستید، پایتان را روی پدال ترمز میگذارید و هیچ اتفاقی نمیافتد. هیچ صدایی، هیچ لرزشی؛ فقط سرعتی که همچنان ادامه دارد. این دقیقاً همان موقعیتی است که بسیاری از تصادفهای سنگین از آن آغاز میشوند. اما اگر بدانید چطور رفتار کنید، همین بحران میتواند به یک توقف موفق تبدیل شود. مطلب زیر به صورت مرحله به مرحله به شما آموزش می دهد تا در چنین شرایطی چگونه جان خود و سایر افراد را حفظ کنید.
مرحله اول: کاهش سرعت با تکیه بر موتور
اگر ترمزها عمل نمیکنند، هنوز هم یک ابزار قدرتمند دارید: موتور. کافی است دنده را بهتدریج سنگینتر کنید. در خودروهای دندهای، کاهش آرام و مرحلهای دنده، مثل یک لنگر عمل میکند و سرعت را پایین میآورد. در خودروهای اتوماتیک هم تغییر دستهدنده از حالت D به MODهای سنگینتر مثل ۲ یا L کمک بزرگی است.
اینجا یک اشتباه رایج وجود دارد: هرگز خودرو را خاموش نکنید. خاموش شدن موتور یعنی از دست دادن فرمان و بوستر ترمز و این یعنی ورود به یک بحران بزرگتر.
مرحله دوم: پدال گاز را فراموش کنید
بسیاری از رانندگان در لحظه وحشت، اشتباهاً گاز میدهند. این واکنشی طبیعی اما بسیار خطرناک است. کافی است پا را از روی گاز بردارید و اجازه دهید خودرو بدون فشار اضافه، وارد فاز کاهش سرعت شود.
مرحله سوم: ترمز اضطراری
ترمز پارک یا همان ترمز دستی در چنین لحظههایی میتواند ناجی باشد؛ البته اگر به درستی استفاده شود. باید آن را آهسته، مرحلهای و با احتیاط بالا بکشید. کشیدن سریع و ناگهانی، قفل شدن چرخهای عقب و لغزش خودرو را به دنبال دارد که خود تبدیل به بحران دوم میشود.
مرحله چهارم: حرکت به سمت راست جاده
در هرگونه نقص فنی، کم کردن سرعت کافی نیست؛ مهم این است که از مسیر خودروهای دیگر نیز دور شوید. حرکت آرام به سمت راست جاده، نزدیک شدن به شانه خاکی یا خروجیهای امن، شانس توقف بدون برخورد را بالا میبرد.
مرحله پنجم: فلاشرها را روشن کنید
یک خودرو که کنترلش از دست راننده خارج شده، برای دیگران خطرناکتر از یک مانع ثابت است. با روشنکردن فلاشر، بوقهای کوتاه یا حتی باز کردن شیشه و اعلام مشکل، به دیگران هشدار دهید تا فاصله بگیرند.
مرحله ششم: انتخاب مانع نرمتر
در برخی مسیرها، فضا خالی کافی برای توقف نیست. اگر مجبور به برخورد شدید، به دنبال مانعهای نرمتر باشید: بوتهها، چمن یا حتی گاردریل بسیار کمارتفاع بهتر از برخورد با درخت یا دیوار است. این تصمیم کوچک، تفاوت بزرگی در شدت آسیب ایجاد میکند.
بیشتر بخوانید: معنی واژه 4D در خودرو و تفاوت آن با 4WD
وقتی جاده خیس، یخزده یا لغزنده است
سر خوردن خودرو از آن اتفاقهایی است که میتواند حتی رانندگان باتجربه را غافلگیر کند. یک پیچ تند، یک سطح خیس یا اندکی شن کافی است تا خودرو مثل یک تکه یخ شروع به لغزیدن کند. در چنین لحظهای بسیاری از رانندگان میخکوب میشوند و فقط پدال ترمز را فشار میدهند؛ اما این کار سر خوردن را شدیدتر میکند. در این مواقع مراحل زیررا انجام دهید.
مرحله اول: فشار ملایم و ریتمیک روی ترمز
روش کلاسیک «فشار و رها کردن»، یا همان ترمزگیری پیدرپی، بهترین راه برای بازگرداندن چسبندگی چرخهاست. فقط کافی است یک ثانیه فشار، یک ثانیه رها و همینطور ادامه دهید. این روش مانع قفل شدن چرخها میشود و به راننده فرصت میدهد خودرو را دوباره به مسیر درست هدایت کند.
مرحله دوم: بازگشت آرامش
وقتی چسبندگی بازگشته و خودرو فرمانپذیر شد، شتابزدگی نکنید. کنار جاده توقف کنید، چند نفس عمیق بکشید و اجازه دهید اضطراب فروکش کند. سر خوردن حتی اگر به حادثه ختم نشود، فشار روحی سنگینی دارد.
ظاهر شدن ناگهانی موانع
جادهها محل اتفاقهای غیرمنتظرهاند. یک حیوان، یک خودرو که ناگهان ترمز میزند، یک عابر که در مسیر اشتباه قدم میگذارد. در این شرایط مهمترین کار، تصمیمگیری در کسری از ثانیه است. در این مواقع نیز مراحل زیررا دنبال کنید.
مرحله اول: خودروهای مجهز به ABS و خودروهای بدون ABS
اگر خودرو شما مجهز به ABS است، محکم ترمز کنید و اجازه دهید سیستم به طور خودکار ضربههای لازم را روی چرخ ایجاد کند. اما اگر خودرو ABS ندارد، فقط میتوانید حدود ۷۰ درصد از توان واقعی ترمزگیری را به کار بگیرید؛ بنابراین:
- فشار محکم
- رها کردن کوتاه
- فشار دوباره
مرحله دوم: اولویت با هدایت خودرو است، نه توقف کامل
در چنین شرایطی اگر فرصت هدفگیری مانعهای نرمتر، شانه خاکی یا پهلوی جاده وجود دارد، هدایت خودرو مهمتر از توقف کامل است. توقف اضطراری همیشه فقط فشردن ترمز نیست؛ گاهی مسیر درست بهترین نجاتدهنده است.
بیشتر بخوانید: چراغ EPC در خودرو چیست و چرا روشن میشود؟
قدمهای پایانی بعد از توقف
وقتی موفق شدید متوقف کردن خودرو در شرایط اضطراری را انجام دهید، تازه مرحله دوم آغاز میشود. خاموشکردن موتور، قرار دادن دنده روی حالت خلاص، قرار دادن مثلث خطر در فاصله مناسب و اطلاعدادن به امداد خودرو، همگی اقداماتی هستند که باید بلافاصله پس از توقف انجام شوند. این بخش بهاندازه خود توقف اهمیت دارد، زیرا اگر موقعیت را ایمن نکنید، احتمال برخورد دیگر خودروها با شما وجود دارد.
