همه خودروهای دارای گیربکس اتوماتیک به یک شکل نیستند؛ برخی مجهز به نوع استاندارد، برخی اتوماتیک دوکلاچه، برخی CVT و … هستند. اما حتی در داخل یک خودرو، راننده ممکن است با محدوده متنوعی از حالتهای دنده روبهرو شود: P، R، N، D و البته حالتهای افزودهای مانند L، S، M، E و حتی حالت B. این تنوع گاهی موجب سردرگمی میشود که کدام حالت برای شرایط فعلی مناسب است؟ در ادامه، توجه ویژهای داریم به حالت L، S و B گیربکس اتوماتیک و کارکرد دقیق آنها در انواع شرایط رانندگی.
تا انتهای این مطلب با اکستریم مگ همراه باشید
حالت L در گیربکس اتوماتیک
وقتی دستهدنده را به حالت L (یا در برخی خودروها حرف 1 یا 2) منتقل میکنید، سیستم گیربکس را محدود به دندههای سنگینتر میکنید؛ یعنی اجازه نمیدهد گیربکس به دندههای سبکتر مثل چهارم، پنجم یا ششم برود. هدف این است که خودرو در سرعتهای پایینتر و شرایطی که قدرت بیشتر مورد نیاز است، عملکرد بهتری داشته باشد.
مزایای حالت L:
-
کنترل بهتر در سراشیبی یا نزول از دامنههای تند
-
جلوگیری از افزایش دور موتور به صورت ناگهانی
-
کاهش فشار بر روی ترمزها با کمک ترمز موتور
-
افزایش کشش در سطوح لغزنده یا لغزش محد
حالت S
وقتی دستهدنده روی حالت S قرار میگیرد، اولویت گیربکس به دریافت بهترین عملکرد حرکت است، نه کمترین مصرف سوخت. در این حالت، گیربکس اتوماتیک دیرتر تعویض به دنده بالاتر انجام میدهد، یعنی دور موتور بالا میماند تا درگیری قدرتی بیشتری به چرخها برسد. این گزینه برای رانندگی هیجانانگیز، سبقت گرفتن یا رانندگی در جادههای پرپیچوخم مناسب است.
وقتی حالت S فعال است: تغییر دندهها دیرتر انجام میشود، شتابگیری بهبود مییابد، رانندگی تا حدی تهاجمیتر میشود و مصرف سوخت ممکن است افزایش یابد.
اما راننده باید حواسش باشد که اگر حالت S را در شرایطی مثلا ترافیک سنگین یا زمستانی استفاده کند، ممکن است گیربکس یا پیشرانه تحت تنش غیرضروری قرار بگیرد.
بیشتر بخوانید: حالت دستی گیربکس اتوماتیک چگونه کار می کند؟
حالت B در گیربکس اتوماتیک
یکی از کمتر شناختهشدهترین اما بسیار مهم گزینهها در برخی خودروها حالت B است. علامت B مخفف Brake یا ترمز است. وقتی دستهدنده را به حالت B گیربکس اتوماتیک میبرید، گیربکس سعی میکند رفتار مشابه حالت L یا حالت دنده سنگینتر انجام دهد، اما با اولویت استفاده از ترمز موتور برای کنترل حرکت در سطوح شیبدار یا پیچدار.
ویژگیها و کاربرد حالت B عبارتند از: محدود کردن استفاده از دندههای سبک (افزایش ترمز موتور)، کنترل حرکت به سمت پایین در سراشیبی بدون فشار زیاد به ترمزهای سیستم، جلوگیری از افزایش سرعت ناگهانی در شرایط پرفشارو افزایش پایداری در شرایط لغزنده یا با بار سنگین.
برای مثال، اگر در جادهای با شیب تند هستید، فعال کردن حالت L، S و B گیربکس اتوماتیک (در اینجا منظور حالت B) باعث میشود فشار کمتری به ترمزها وارد شود و سرعت کنترلشدهتر شود. همینطور در شرایطی مانند برف یا یخ، حالت B امکان کنترل بهتری فراهم میآورد. با این حال، نباید همیشه روی حالت B ماند؛ چون میتواند منجر به بالا رفتن دور موتور و مصرف بیشتر سوخت شود.
مقایسه حالتها و زمان مناسب استفاده
در یک چهارچوب کاربردیتر، میتوان حالتهای L، S و B گیربکس اتوماتیک را اینگونه دستهبندی کرد:
| حالت | اولویت عملکرد | مزایا | معایب / نکات احتیاطی |
|---|---|---|---|
| L | کنترل حرکت در سرعت پایین و بار سنگین | حفظ کشش، کم کردن فشار بر ترمزها | مصرف بیشتر، داغ شدن گیربکس |
| S | عملکرد تهاجمی و شتاب بیشتر | تجربه رانندگی هیجانیتر | فشار بر موتور، مصرف بالاتر |
| B | استفاده از ترمز موتور در سراشیبی | کنترل بهتر در سراشیبی، کاهش گرمای ترمز | ممکن است دور موتور بالا رود |
نکات عملی و توصیههای کاربردی
برای اینکه از گیربکس اتوماتیک خود بهترین بهره را ببرید و عمر مفید آن را بالا ببرید، موارد زیر را رعایت کنید:
-
نشناختن حالتها = استفادهنکردن نابجا
اگر نمیدانید چه زمانی باید حالت B یا L را انتخاب کنید، بهتر است در اکثر وضعیتها روی D بمانید تا سیستم خودش تصمیم بهینه بگیرد. -
تغییر ناگهانی حالتها
هرگز در حرکت با سرعت بالا به حالت L یا B نپرید؛ ابتدا سرعت را کاهش داده و سپس تعویض کنید. -
بازرسی دورهای مایع گیربکس
چون استفاده بیشتر از حالتهای کنترلکننده مانند L و B ممکن است فشار بیشتری بر قطعات وارد کند، بررسی دورهای مایع گیربکس ضروری است. -
استفاده معقول و متعادل
حالت S جذاب است اما نباید همیشه در آن باشید؛ ترکیبی از حالت D و در مواقع نیاز استفاده از L یا B بهترین است. -
مطالعه دفترچه راهنما
هر خودرو اتوماتیک ممکن است تعریف خاصی از حالت B یا S داشته باشد؛ دفترچه را مطالعه کنید تا عملکرد دقیق خودرو خودتان را درک کنید.
بیشتر بخوانید: کدام خودرو چینی بهترین گیربکس اتوماتیک را دارد؟
نتیجهگیری
در پایان، هدف این مقاله نه فقط آموزش تعاریف حالتها، بلکه ترغیب شما به استفاده آگاهانه از آنها است. تصور کنید در جادهای کوهستانی با بار سنگین حرکت میکنید؛ اگر هنوز روی حالت D اصرار دارید، ممکن است روزی با فشار بر ترمزها یا لغزش مواجه شوید. اما اگر آگاهانه حالت B یا L را بهکار ببرید، با آسودگی از شیب عبور خواهید کرد.
همچنین هنگام عبور از مسیرهای آزاد و صاف، فعال کردن حالت S میتواند تجربهای متفاوت برایتان بسازد؛ خودرو مانند یک همدم هوشمند به طور فعال در خدمت شتاب و لذت رانندگی خواهد بود. اما نکته کلیدی این است که همواره تعادل را نگه دارید: استفاده هوشمندانه از حالتها و توجه به شرایط محیطی، رانندگی شما را نه فقط ایمنتر، بلکه لذتبخشتر نیز خواهد کرد.
