یکی از مهمترین آپشنهای خودروهای مدرن گیربکس اتومات آنهاست. یکی از قطعات اصلی در این گیربکس هم TCM دارد. TCM یا ماژول کنترل گیربکس قطعهای است که وظیفه دارد شرایط مختلف رانندگی را تشخیص دهد و طبق آنها عملکرد گیربکس را تنظیم کند. بهعبارتی وقتی پای خودتان را بر روی گاز فشار میدهید، این TCM است که مشخص میکند گیربکس بر روی کدام دنده سوئیچ کند.
در ادامه مطلب عملکرد این قطعه از جعبهدنده اتومات را بیشتر بررسی میکنیم.
همراه اکستریم مگ باشید
معرفی ماژول کنترل گیربکس یا TCM
شاید یکی از بزرگترین انقلابهایی که در صنعت خودروسازی رخ داد، اتومات شدن دنده بود. این پدیده نقش بسیار مهم و تاثیرگذاری در افزایش ایمنی خودروها و رانندگی داشت. قبلتر در گیربکسهای دستی، راننده و یک سیستم مکانیکی پیچیده مهمترین نقش را ایفاء میکردند. همین امر باعث میشد که ایمنی خودرو وابسته به مهارت رانندگی راننده و یا تمرکز حواس او داشته باشد. همچنین قطعات مکانیکی و هیدرولیکی در مجاورت و تداخل با روغن ممکن بود که دچار خرابی و عدم کارکرد صحیح شوند.
پیشنهاد ما: حالت دستی گیربکس اتوماتیک چگونه کار می کند؟
اما با اتومات شدن جعبهدنده، بسیاری از این مشکلات غیر قابل پیشبینی رفع شدند. بخش زیادی از عملکرد گیربکس بهعنوان یک مسئولیت برعهده قطعهای هوشمند قرار گرفت که آن را ماژول کنترل گیربکس یا TCM میگوییم. TCM مخفف عبارت Transmission Control Module است که بهطور دقیقتر واحد مدیریت جعبهدنده معنا میشود.
اما برای اینکه بهتر بفهمید وظیفه این جزء از سیستم گیربکس چیست، بد نیست از یک مثال شفاف و ساده استفاده کنیم.

ماژول کنترل گیربکس، رانندهای در مقیاس کوچک
مسئولیت این ماژول کنترل عملکرد اصلی راننده در بحث کار با کلاچ است. راننده وظیفه دارد که وقتی پایش را بر روی پدال گاز فشار میدهد، بهاندازه دور موتور دنده را تنظیم کند. یعنی در گیربکسهای دستی وظیفه تنظیم دنده با شدت فشار پا بر روی پدال گاز به خود راننده واگذار میشد. بههرحال ممکن بود راننده نتواند با هر دلیلی از پس تنظیم دنده طبق تعداد دور موتور در ثانیه بر بیاید؛ به دلایلی مثل ناشی بودن یا حتی حواسپرتی.
جعبهدنده یکی از مهمترین و حیاتیترین قطعات موجود در هر خودرویی است که با قلب ماشین یعنی موتور ارتباط پیوستهای دارد. وقتی این سیستم دارای عملکردی بهینه و هوشمند نباشد، بدیهی است که بعد از مدتی خودرو با مشکلات بسیاری مواجه شود. خرابی جعبهدنده یکی از مشکلات رایج است که هزینه و زمان غیر قابل بازگشتی را از مالک و راننده خودرو خواهد گرفت.
بنابراین وقتی وظیفه مهمی مثل تنظیم دنده و دور موتور به یک قطعه هوشمند جداگانه سپرده شود، خودرو به یک چهارچرخ بهینه و ایمن تبدیل خواهد شد. چون اول اینکه چنین باری (تعامل دائم و کسالتبار راننده با ماهک دنده خصوصا در ترافیک بزرگراهی) از روی دوش او برداشته میشود؛ و دوم اینکه جعبهدنده بهدلیل عدم توازن دور موتور و دنده آسیبی نمیبیند.

پیشنهاد ما: بررسی گیربکس 8 سرعته اتوماتیک آیسین ژاپن در اکستریم
TCM جای چه چیزی را در گیربکس میگیرد؟
در گیربکسهای اتومات قدیمی وقتی راننده پایش را بر روی پدال گاز میفشرد، فشار سوپاپها و فشار روغن باعث میشد که دنده تغییر کند. اما در دندههای اتومات جدیدتر، این وظیفه بهعهده یک قطعه الکترونیکی گذاشته شد. این قطعه میتواند بهطور هوشمند با بهکارگیری سنسورها تعویض دنده را انجام دهد و بهجای سوپاپ با سولنوئیدهای برقی فشار روغن را مدیریت کند. با پردازش دیجیتالی و عملکرد نرمافزاری، روندی بهینه، اقتصادی و منعطف برای تعویض دندهها طی میشود.
مزایای الکترونیکی شدن این قطعه
- وقتی این قطعه الکترونیکی باشد، قابلیت تنظیم نرمافزاری با استفاده از برنامهنویسی را دارد.
- با تنظیم نرمافزاری، تا حد زیادی از ایرادات مکانیکی قطعه کاسته میشود.
- معمولا بسیاری از مشکلات مربوط به گیربکس جدید اتومات با ریست نرمافزاری برطرف میشود.
- مصرف سوخت خودرو تا حد قابل توجهی کاهش پیدا میکند، چون سیستم گیربکس نرم و سبک است.

علائم خرابی ماژول کنترل گیربکس
- علامتهایی که نشان میدهند ممکن است این قطعه دچار خرابی شود، گوناگون هستند. گاهی اگر دندهها بهدرستی تنظیم نشوند و گیر کنند، ممکن است TCM دچار مشکل شده باشد. چون این قطعه مغز الکترونیکی سیستم گیربکس است.
- مصرف سوخت بیش از حد طبیعی نیز ممکن است به مشکلاتی در این ماژول مربوط شود. اگر احساس کردید که خودروی اتومات شما بیشتر از قبل بنزین یا هر سوخت دیگری را میسوزاند، احتمالا باید به عملکرد صحیح گیربکس و مغز آن شک کنید.
- اگر خودرو به حالت اضطراری برود یا اینکه چراغ روغن گیربکس مدام روشن باشد، به احتمال خیلی زیاد TCM خودروی شما دچار مشکل است.
علل خرابی TCM خودرو
عوامل زیادی هستند که ممکن است باعث شوند این قطعه دچار مشکل شود. نفوذ رطوبت، نوسنات سیستم، یا خرابی برد الکترونیکی از جمله علل خرابی ماژول مدیریت جعبهدنده هستند.
تعمیر یا تعویض TCM
همانطور که اشاره کردیم گاهی این سیستم بعد از ریست نرمافزاری یا دستکاری تنظیمات دوباره شروع به کار کند و عملکرد صحیحی داشته باشد. البته ممکن است به دستکاری سختافزاری برد الکترونیکی و تعمیر، یا حتی تعویض آن نیاز داشته باشید. بههرحال تشخیص خرابی این ماژول، علت آن و نحوه برطرف کردن مشکلش باید توسط یک کارشناس انجام شود.


