ورود خودروهای اتوماتیک به صنعت خودرو، رانندگی را بیشازپیش راحت و آسوده کرده است. باید گفت که در خودروهای اتوماتیک تنها با کمک دو پدال گاز و ترمز، دغدغه استفاده و قلقگیری صحیح پدال پُرحاشیه کلاچ در حال فراموشی است. استفاده درست و اصولی از دندهخلاص (N) در این نوع خودرو شرایط خاص خود را میطلبد. دنده خلاص فقط در مواقع ضروری کاربرد ندارد؛ بلکه کاربردهای مشخص و مهمی در رانندگی روزمره دارد. آشنایی با موارد استفاده از این نوع دنده به حفظ سلامت گیربکس، کاهش مصرف سوخت و افزایش ایمنی کمک شایانی میکند. در این مقاله این موارد را بررسی میکنیم.
تا انتها با اکستریم مگ همراه باشید
دنده خلاص چیست؟
قبل از معرفی دنده خلاص بهتر است با انواع دنده در خودروهای اتومات آشنا شوید.
- پارک (P)
- عقب (R)
- خلاص (N)
- حرکت (D)
بهطورکلی نمیتوان دنده خلاص را به معنای واقعی یک دنده در نظر گرفت. دنده N حالتی است که ارتباط بین موتور و گیربکس قطع میشود. خودرو در این شرایط میتواند بدون نیاز به نیروی موتور حرکت کند. شما در این شرایط قادر هستید که پدال گاز را فشار دهید بدون اینکه خودرو از جای خود تکان بخورد.
زمان های مناسب برای استفاده از دنده N
استفاده از دنده N در شرایط زیر منجر به ایمنی بیشتر و حفظ سلامت خودرو میگردد.
هنگام توقفهای طولانیمدت
یکی از موارد استفاده از دندهخلاص در توقفهای طولانی مانند پشت چراغقرمز و یا ترافیک سنگین است. زمانی که راننده به طور مداوم بین دو پدال گاز و ترمز جابهجایی دارد به سیستم گیربکس و توربین گشتاور فشار وارد میگردد. فشار حاصل میتواند حرارت را افزایش داده و به روغن گیربکس و اجزای داخلی خسارت بزند. حالت دنده N از بروز این مشکل جلوگیری میکند و به گیربکس استراحت میدهد. در این حالت تنها کافی است که پدال ترمز برای جلوگیری از حرکت استفاده شود.
نکته: فراموش نکنید که در توقفهای زیر دو دقیقه از دنده N استفاده نکنید. همچنین برای توقف طولانی در این شرایط از ترمزدستی نیز استفاده نمایید.
بکسل کردن و خارج کردن خودرو از گل و یا برف
اگر خودرو خراب شد و برای جابهجایی به بکسل و یدکشی نیاز پیدا کردید، خودرو را در دندهخلاص قرار دهید. شما با انجام این کار از آسیب به گیربکس جلوگیری میکنید. همچنین در مواقع جابهجایی خودرو در تعمیرگاه، تخلیه باتری یا توقف موتور به دلیل نقص مکانیکی و پارکینگ نیز میتوان از این نوع دنده استفاده نمود. اگر خودرو اتومات در گل و یا برفگیر کرده باشد، برای آزادسازی خودرو بدون آسیب به موتور و سیستم انتقال قدرت، دنده را در حالت N قرار دهید.
بیشتر بخوانید: بهترین زمان تعویض روغن گیربکس دستی و اتوماتیک
قبل از روشن کردن خودرو
یکی از عادات پسندیده در رانندگی، قرار دادن دنده در حالت N، قبل از استارتزدن خودرو است. البته برخی از خودروهای مدرن به دلایل ایمنی، اگر خودرو در دنده (پارک) یا N (خلاص) نباشد، اجازه روشنشدن موتور را صادر نمیکنند.
در شرایط خاص مانند کار نکردن پدال گاز
نقص مکانیکی و کارنکردن پدال گاز در حین رانندگی خطرناک است. در این شرایط دنده را خلاص کنید تا موتور از گیربکس جدا شود و آرامآرام سرعت خودرو کمتر شود.
زمانهایی که نباید از دنده N استفاده کنید
همان قدر که استفاده بهموقع از دنده خلاص ضروری است، استفاده نادرست در زمانهای اشتباه نیز خطرساز است.
در حال حرکت
توصیه میکنیم که از عادت نادرست خلاص کردن دنده در حالت سرازیریها برای کاهش مصرف سوخت پرهیز کنید. اتفاقی که در این شرایط رُخ میدهد این است که با کاهش توان کنترل خودرو روند شتابگیری ناگهانی یا ترمزگیری اضطراری در صورت لزوم بهکندی انجام میشود. فرض کنید در این حالت، با دیدن شیء و یا عابر نیاز به ترمزگیری اضطراری داشته باشید، اعمال ترمز بهسختی انجام میشود و امکان تصادف افزایش مییابد. توقف خودرو در حالت خلاص، حتی با فشار شدید بر پدال ترمز، زمان بیشتری نیاز دارد و احتمال وقوع فاجعه را به دنبال دارد.
در هنگام حرکت بهصورت شیبدار
استفاده از دنده N در شیبهای تند و پرپیچوخم، بسیار غیرمسئولانه است. باید بدانید با قراردادن اهرم دنده در این حالت، خودرو شتاب بیشتری میگیرد و کنترل آن سخت و دشوار میشود. همچنین در هنگام پارک خودرو در سرازیریها، دنده را در حالت خلاص قرار ندهید و از حالت پارک و توقف کامل استفاده نمایید.
حرکات سریع و جکریبتها
باید گفت که حرکات سریع و ناگهانی مانند جکربیتها و استفاده از دنده N به سیستم گیربکس آسیب میزند. این عمل با قراردادن خودرو در دنده خلاص و سپس فشردن زیاد پدال گاز و ناگهان تغییر سریع به دنده حرکت انجام میشود. همچنین این عمل منجر به استهلاک نامتعارف قطعات میگردد و آسیبهای جدی به دنبال دارد.
باید و نبایدهای استفاده از دندهخلاص
یک ابزار مهم و کاربردی در رانندگی، دندهخلاص یا N در خودروهای اتوماتیک است. استفاده صحیح و بهموقع از این حالت دنده باعث افزایش عمر مفید گیربکس و کاهش مصرف سوخت میگردد. این حالت در هنگام بکسل کردن، توقف بیشتر از دو دقیقه در ترافیکها و پشت چراغقرمز و قبل از استارت خودرو کاربرد دارد. همچنین در مقابل، استفاده از این دنده در سرازیریها بسیار خطرناک است و بهشدت به سیستم گیربکس آسیب میزند. شما میتوانید با رعایت نکات این مقاله رانندگی ایمنتر و اقتصادیتر را با خودروی اتومات تجربه نمایید.
